MENÜ
Engelli rampası eğimi, aşılacak yüksekliğin rampanın yatay uzunluğuna bölünüp 100 ile çarpılmasıyla bulunur. 20 cm yüksekliği 250 cm'de çıkan bir rampanın eğimi yüzde 8'dir. Kalıcı rampalarda sınır yüksekliğe göre yüzde 5 ile yüzde 8 arasında değişir; refakatçiyle kullanılan portatif rampalarda yüzde 17'ye kadar çıkılabilir.
İşin karışan yeri birimler. Yönetmelik yüzde yazar, rampa satıcısı "1'e 12" der, akülü sandalyenin kılavuzunda derece geçer. Üçü de aynı şeyi anlatır ama sayılar birbirine hiç benzemez. Yüzde 8 eğim ile 8 derece aynı şey sanılır; oysa 8 derecelik rampa neredeyse iki kat diktir.
Aşağıda formülü, üç birim arasındaki dönüşüm tablosunu, yüksekliğe göre gereken rampa boyunu ve mevcut bir rampanın eğimini evde nasıl ölçeceğinizi bulacaksınız.
Öne Çıkanlar
Hesap için iki ölçü yeter: aşılacak yükseklik ve rampanın yatayda kapladığı uzunluk. Yüksekliği, zeminden rampanın üst ucunun oturacağı noktaya kadar dik olarak ölçün. Basamak saymayın; iki basamak bir binada 30 cm, ötekinde 38 cm eder.
Eğim (%) = yükseklik / yatay uzunluk x 100
Örnek: yükseklik 30 cm, yatay uzunluk 360 cm. 30 / 360 = 0,083 eder; yüzle çarpınca eğim yüzde 8,3 çıkar.
Çoğu zaman hesap tersinden yapılır, çünkü yükseklik bellidir ve aranan şey rampanın boyudur. O zaman yüksekliği hedef eğime bölersiniz. 30 cm yükseklik için yüzde 7 eğimde 30 / 0,07 = 429 cm rampa gerekir.
"Yatay uzunluk mu, rampanın kendi boyu mu?" diye sorabilirsiniz. Kağıt üzerinde yatay uzunluk esas alınır.
Pratikte fark küçüktür: yüzde 8 eğimde rampanın yüzeyi yatay izdüşümünden binde 3-4 kadar, yüzde 17 eğimde yüzde 1,5 kadar uzundur. Portatif rampa seçerken rampanın kendi boyunu kullanmanız yeterli.
Ölçüyü aldıktan sonra hazır boyları engelli rampası modelleri sayfamızda görebilirsiniz.
Oran, 1 birim yükseklik için kaç birim uzunluk gerektiğini söyler. 1:12, her 1 cm yükseklik için 12 cm rampa demektir. Yüzdeye çevirmek için 100'ü ikinci sayıya bölün: 100 / 12 = 8,3.
Derece, rampanın zeminle yaptığı açıdır ve akülü sandalye kılavuzlarında "azami güvenli eğim" ya da "tırmanma açısı" diye geçer. Küçük açılarda kaba bir kural iş görür: dereceyi 1,75 ile çarpın, yüzdeyi bulursunuz. 10 derece aşağı yukarı yüzde 17,5 eder.
| Oran | Yüzde | Derece | Nerede karşınıza çıkar |
|---|---|---|---|
| 1:20 | %5 | 2,9 | 100 cm'den yüksek kalıcı rampalar |
| 1:16 | %6,3 | 3,6 | 51-100 cm arası kalıcı rampalar |
| 1:14 | %7,1 | 4,1 | 16-50 cm arası kalıcı rampalar |
| 1:12 | %8,3 | 4,8 | 15 cm'ye kadar kalıcı rampalar, kendi başına çıkan kullanıcı |
| 2:12 (1:6) | %16,7 | 9,5 | Portatif rampa, sandalyede kullanıcı var ve refakatçi itiyor |
| 3:12 (1:4) | %25 | 14 | Yalnızca boş sandalye ya da scooter yüklenirken |
Yönetmelik tabloları yüzdeleri yuvarlar: 1:12 için yüzde 8, 1:14 için yüzde 7, 1:16 için yüzde 6 yazar. Hesabı oranla yaparsanız küsuratla uğraşmazsınız.
Türkiye'de bina girişlerindeki ve bina içindeki kalıcı rampaların ölçüsünü TS 9111 standardı ve Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği belirler. Sınır sabit değildir; aşılan yükseklik arttıkça izin verilen eğim azalır (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Erişilebilirlik Kılavuzu).
| Aşılan yükseklik | En fazla eğim | En kısa rampa boyu |
|---|---|---|
| 15 cm ve altı | 1:12 (%8) | Yükseklik x 12 |
| 16-50 cm arası | 1:14 (%7) | Yükseklik x 14 |
| 51-100 cm arası | 1:16 (%6) | Yükseklik x 16 |
| 100 cm üstü | 1:20 (%5) | Yükseklik x 20 |
Sık yapılan yanlış, yüzde 8'i her yükseklik için serbest saymak. Yüzde 8 yalnızca 15 cm'ye kadar olan yükseltilerde geçerli. Üç basamaklı, 50 cm'lik bir girişte sınır yüzde 7'dir ve rampa 7 metreyi bulur.
Bu ölçüler yeni yapılan kalıcı rampalar içindir. Kendi evinizin girişine serdiğiniz portatif rampa bu kapsama girmez. Yine de sayılar iyi bir pusula: yüzde 4-5 eğimi çoğu kullanıcı kendi başına çıkar, yüzde 8'de ise birçok kişi yardım ister.
Portatif rampa üreticilerinin kullandığı kural üç kademelidir (EZ-ACCESS rampa hesabı). Kullanıcı kendi başına çıkacaksa 1:12, sandalyede biri oturuyor ve refakatçi itiyorsa en fazla 2:12, sandalye boşsa en fazla 3:12. 2:12, her 1 cm yükseklik için 6 cm rampa demek.
Bence 2:12'yi hedef olarak görmemek gerekir; o bir tavan. Yetişkin bir kullanıcıyı yüzde 17 eğimde yukarı itmek refakatçinin belini ve bileklerini her gün zorlar. Yeriniz varsa bir boy uzun rampa alın.
Aşağıdaki tablo iki durumu yan yana gösteriyor: yönetmeliğe uygun kalıcı rampa ve refakatçiyle kullanılan portatif rampa.
| Yükseklik | Kalıcı rampa (yönetmelik) | Portatif rampa, refakatçiyle (2:12) |
|---|---|---|
| 10 cm | 1,2 m | 0,6 m |
| 17 cm (1 basamak) | 2,4 m | 1 m |
| 34 cm (2 basamak) | 4,8 m | 2 m |
| 50 cm | 7 m | 3 m |
| 75 cm | 12 m | 4,5 m |
| 100 cm | 16 m | 6 m |
Örneğin bir apartman yönetimi, girişteki üç basamak için rampa yaptırmak istiyor. Toplam yükseklik 48 cm, kapının önündeki boşluk 4 metre. Usta "sığdırırız" diyor; 4 metreye sığan rampanın eğimi yüzde 12 çıkıyor. Yönetmeliğe göre gereken boy 6,7 metre, çözüm de rampayı duvar boyunca L biçiminde döndürüp köşeye sahanlık koymak oluyor.
Rampa tiplerinin farkını ve hangisinin nerede işe yaradığını tekerlekli sandalye rampası çeşitleri yazımızda anlattık.
Rampayı siz yapmadınız, engelli rampası eğimi yönetmeliğe uyuyor mu bilmiyorsunuz. Şerit metreyle yüksekliği ve uzunluğu ölçüp formülü uygulayabilirsiniz. Daha kısa iki yol var.
1 metrelik bir su terazisinin bir ucunu rampaya koyun, öteki ucunu hava kabarcığı ortalanana kadar kaldırın. Havada kalan ucun altındaki boşluğu cetvelle ölçün. Boşluk 8 cm ise eğim yüzde 8, 14 cm ise yüzde 14'tür. Terazi 1 metre olduğu için ayrıca hesap gerekmez.
Elinizdeki terazi 60 cm ise ölçtüğünüz boşluğu 0,6'ya bölün. 6 cm boşluk, yüzde 10 eğim demektir.
Akıllı telefonlardaki su terazisi uygulamaları açıyı derece olarak verir. Telefonu uzun kenarından rampaya yatırın, okuduğunuz dereceyi 1,75 ile çarpın. Telefon kısa olduğu için yüzeydeki küçük bir tümsek sonucu saptırır; rampanın üç ayrı yerinde ölçüp ortalamasını alın.
Aynı formül, almayı düşündüğünüz rampa için de çalışır. Mağazamızdaki Wollex katlanabilir rampa 121 cm ve 182 cm boylarında; TSD rulo rampa ise metre hesabıyla üretiliyor.
| Yükseklik | 121 cm rampa | 182 cm rampa | 3 m rulo rampa |
|---|---|---|---|
| 10 cm | %8 | %6 | %3 |
| 17 cm | %14 | %9 | %6 |
| 20 cm | %17 | %11 | %7 |
| 30 cm | %26 | %17 | %10 |
| 50 cm | %45 | %29 | %17 |
Tabloyu okumak kolay: yüzde 17'nin üstünde kalan değerlerde sandalyede biri otururken rampaya çıkılmaz. 121 cm'lik rampa 20 cm'ye, 182 cm'lik rampa 30 cm'ye, 3 metrelik rampa 50 cm'ye kadar iş görür. Kasım 2026 itibarıyla mağazamızda katlanabilir rampalar 9.800 TL'den başlıyor, rulo rampanın metresi 9.900 TL.
Akülü sandalyede rampayı motor çıkar, ama her motor her eğimi çıkmaz. Kılavuzda azami güvenli eğim derece olarak yazar. Mağazamızdaki Jetty JT-099 akülü sandalye için bu değer 12 derece, yani yaklaşık yüzde 21.
Buradaki tuzak birimleri karıştırmak. Kılavuzunda 6 derece yazan bir scooter yüzde 10,5'ten dik rampaya çıkmamalı. Oysa 2:12'lik portatif rampa 9,5 derecedir, yani o scooter için fazla dik.
| Kılavuzdaki açı | Yüzde karşılığı | 20 cm yükseklik için en kısa rampa |
|---|---|---|
| 6 derece | %10,5 | 2 m |
| 8 derece | %14 | 1,5 m |
| 10 derece | %17,6 | 1,2 m |
| 12 derece | %21,3 | 1 m |
Örneğin zemini yerden 55 cm yüksekte olan bir minibüs düşünün. 2 metrelik rampa burada yüzde 29 eğim verir; kılavuzunda 12 derece yazan bir akülü sandalye bunu çıkamaz. 3,5 metrelik rulo rampayla eğim yüzde 16'ya iner ve sandalye kendi motoruyla çıkar.
Kılavuzdaki değer bir sınırdır, günlük kullanım için hedef sayılmaz. Islak yüzeyde, ağır yükte ve aküsü zayıflamış sandalyede tırmanma gücü düşer. Rampaya her zaman dik açıyla, düz bir hat üzerinde girin.
Eğimi doğru ama düz alanı olmayan bir rampa yine kullanılmaz. Kapı rampanın tam bittiği yerde açılıyorsa sandalyedeki kişi yokuşta durup kapıyı çekmek zorunda kalır.
Yana doğru eğim de gözden kaçar. Rampa enine yatıksa sandalye sürekli bir tarafa çeker ve kullanıcı tek koluyla direnmek zorunda kalır.
Örneğin tek katlı bir evin girişinde 34 cm yükseklik var ve aile 2 metrelik portatif rampa kullanıyor. Eğim yüzde 17, yani refakatçiyle sınırda. Evin sahibi kendi başına çıkmak isteyince hesap değişiyor: 1:12 için 4,1 metre gerekiyor. Bahçede yer olduğundan 4,8 metrelik kalıcı bir rampa yaptırıyorlar, portatif rampa da araç için bagajda kalıyor.
Hesabın gösterdiği bir şey daha var: yükseklik arttıkça rampa hızla uzar. Bir kat, yani yaklaşık 3 metre yükseklik için yüzde 5 eğimde 60 metre rampa gerekir. Apartman merdiveninde rampa bu yüzden çözüm olmaz.
O noktada bakılacak ürün merdiven inme çıkma cihazı olur. Refakatçinin kullandığı bu cihazlar sandalyeyi ya da kullanıcıyı basamak basamak taşır ve rampa için yer gerektirmez. Hangi tipin hangi merdivene uyduğunu merdiven inme çıkma cihazı alırken nelere dikkat edilmeli yazımızda anlattık.
Girişinizin fotoğrafını ve yükseklik ölçüsünü 0544 419 10 44 numarasına WhatsApp'tan gönderin; rampa mı cihaz mı, hangi boy, birlikte bakalım.
Kalıcı rampalarda sınır yüksekliğe göre değişir: 15 cm'ye kadar en fazla yüzde 8, 16-50 cm arası yüzde 7, 51-100 cm arası yüzde 6, 100 cm üstünde yüzde 5. Refakatçiyle kullanılan portatif rampalarda yüzde 17'ye kadar çıkılabilir.
Yüksekliği yatay uzunluğa bölüp 100 ile çarpın. 25 cm yükseklik ve 300 cm uzunlukta eğim yüzde 8,3'tür. Gereken rampa boyunu bulmak için yüksekliği hedef eğime bölün.
Yaklaşık 4,6 derecedir. Yüzde ile derece aynı şey değildir; 8 derecelik bir rampanın eğimi yüzde 14'tür.
Her 1 birim yükseklik için 12 birim uzunluk demektir. 10 cm yükseklik için 120 cm rampa gerekir. Bu oran yüzde 8,3 eğime ve 4,8 dereceye karşılık gelir.
17 cm'lik bir basamak için refakatçiyle kullanımda en az 1 metre, kullanıcı kendi başına çıkacaksa 2 metre, yönetmeliğe uygun kalıcı rampada 2,4 metre rampa gerekir.
Yönetmeliğe uygun kalıcı rampada 1:16 oranıyla 16 metre ve ara sahanlıklar gerekir. Refakatçili portatif kullanımda en az 6 metre hesaplanır. Bu yükseklikte çoğu zaman merdiven inme çıkma cihazı daha gerçekçi bir çözümdür.
Modele göre değişir ve kullanım kılavuzunda azami güvenli eğim olarak yazar. Örneğin Jetty JT-099 için bu değer 12 derecedir. Rampanın eğimini dereceye çevirip kılavuzdaki değerin altında kaldığından emin olun.
Yüksekliği ölçün. Kalıcı rampa yapılacaksa 12, 14, 16 ya da 20 ile çarpın; hangi sayıyı kullanacağınızı yükseklik belirler. Portatif rampa alacaksanız ve yanınızda refakatçi olacaksa 6 ile çarpın; çıkan sayı en kısa boydur.
Engelli rampası eğimi için akılda tek bir sayı tutacaksanız yüzde 8 olsun: kendi başına çıkan bir kullanıcının üst sınırı budur. Dik rampa kısa ve ucuzdur ama bedelini her çıkışta ödetir.
Ölçünüzü iletişim sayfamızdan gönderin ya da engelli rampası modellerimizi inceleyin; uygun boyu birlikte belirleyelim.
© 2026 Tekerlekli Sandalye Dükkanı. Tüm hakları saklıdır.
Hipotenüs® Yeni Nesil E-Ticaret Sistemleri ile Hazırlanmıştır.
