MENÜ
Havalı yatak, yatağa bağımlı hastalarda bası yarası riskini azaltmak için kullanılan, içindeki hava hücreleri bir motorla sırayla şişip inen bir yataktır. Doğru kullanıldığında hastaya bir zararı yoktur. Sorunların neredeyse hepsi yanlış ayardan, elektrik kesintisinden ya da yatağın tek başına yeterli sanılmasından çıkar.
Bu yazıda hasta yakınlarının en sık yaptığı hataları, bunların hastaya nasıl zarar verebileceğini ve her birinin basit çözümünü anlattık. Havalı yatağın ne olduğunu ve nasıl kurulduğunu merak ediyorsanız önce havalı hasta yatağı nedir, nasıl kullanılır yazımıza bakabilirsiniz.
Kısa cevap: Hayır. Havalı yatak, uzun süre yatan hastalar için en sık önerilen önlemlerden biridir. Ama her tıbbi ürün gibi doğru kullanılması gerekir. Aşağıdaki durumlarda havalı yatak işe yaramaz, hatta hastayı rahatsız edebilir.
En sık gördüğümüz sorun budur. Yatak çok yumuşak ayarlanırsa hasta hava hücrelerinin arasına çöker; kalçası ve sırtı alttaki sert zemine yaklaşır. Buna "dibe oturma" denir ve bu durumda havalı yatak kullanmanın bir anlamı kalmaz. Yatak çok sert ayarlanırsa da basınç iyi dağılmaz, hasta rahatsız olur.
Basit kontrol: Elinizi avuç içi yukarı bakacak şekilde, hastanın kalçasının hizasında hava hücrelerinin altına sokun. Parmaklarınızla hastanın kalça kemiğini hissedebiliyorsanız yatak fazla yumuşaktır; basıncı bir kademe artırın. Birçok motorda basınç düğmesinin üzerinde kilo aralıkları yazar. Ayarı hastanın kilosuna göre yapın, kilosu değiştikçe yeniden kontrol edin.
Havalı yatak motorla çalışır. Elektrik kesildiğinde ya da motor arızalandığında hava yavaş yavaş boşalır ve hasta düz, sert bir yüzeyde yatıyor olur. Kısa kesintiler sorun yaratmaz ama saatlerce süren bir kesintide bası yarası riski hızla artar.
Motorun alarmı varsa kapatmayın; basınç düştüğünde uyarı verir. Uzun kesintilerde hastayı sünger bir yatağa alın ya da daha sık çevirin. Fişin yanlışlıkla çekilmemesi için motoru ve kablosunu ayak takılmayacak bir yere yerleştirin.
Havalı yatak, altındaki yatağın üzerine serildiği için hastayı birkaç santim yükseltir. Bu yüzden karyolanın korkulukları eskisi kadar koruma sağlamayabilir. Ayrıca yatağın kenarları ortasından daha yumuşak olduğu için hasta kenara kaydığında daha kolay düşebilir.
Korkuluklu bir hasta yatağı kullanıyorsanız korkuluğun, havalı yatağın üst seviyesinden yeterince yüksek kaldığından emin olun. Yatak ile korkuluk arasında hastanın kolunun ya da başının sıkışabileceği bir boşluk kalmamalı; havalı yatağı karyolaya tam oturtun.
Havalı yatakların çoğunun yüzeyi PVC ya da naylondur ve ısı tutabilir. Hastanın altına kalın çarşaf, battaniye ya da üst üste birkaç alez koymak terlemeyi artırır; üstelik yatağın basıncı dağıtma etkisini de azaltır.
Yatağın üzerine tek kat, ince pamuklu bir çarşaf yeterlidir. Hasta altını ıslatıyorsa tek kat ve mümkünse hava alan bir alez kullanın. Odanın fazla sıcak olmamasına ve hastanın cildinin kuru kalmasına dikkat edin.
Motor gece gündüz çalıştığı için hafif bir uğultu yapar. Bazı hastalar ilk günlerde hücrelerin sırayla şişip inmesini bir dalgalanma gibi hisseder ve rahatsız olur. Çoğu hasta birkaç gün içinde alışır. Motoru karyolanın ayak ucuna asın ya da altına katlanmış bir havlu koyun; titreşim sesi azalır.
Omurga kırığı gibi hastanın kıpırdamaması gereken bazı durumlarda hücrelerin sürekli şişip inmesi istenmeyebilir. Ağır yanık, traksiyon ya da yakın zamanda geçirilmiş bir ameliyat varsa havalı yatak kullanmadan önce hastanın doktoruna sorun.
En tehlikeli yanılgı budur. Havalı yatak bası yarası riskini azaltır ama ortadan kaldırmaz. Yatağa bağımlı bir hastanın yine de doktorun ya da hemşirenin önerdiği aralıklarla (çoğu zaman 2-4 saatte bir) çevrilmesi, cildinin her gün kontrol edilmesi, beslenmesine ve su içmesine dikkat edilmesi gerekir. Bir kızarıklık geçmiyorsa ya da yara başladıysa doktora veya evde bakım hemşiresine danışın.
Kısa süreli yatışlarda ve hasta biraz hareket edebiliyorsa baklava tipi havalı yatak (örneğin Respirox RHE-22) çoğu zaman yeterlidir. Tam yatalak ve uzun süre yatacak hastalar için boru tipi modeller daha uygundur. Hastayı çevirmekte zorlanıyorsanız, ayarladığınız aralıklarla hastayı sağa sola yatıran pozisyon veren havalı yatak (örneğin Respirox RHP-04) işinizi kolaylaştırır. Tüm modelleri havalı hasta yatağı sayfamızda fiyatlarıyla bulabilirsiniz.
Havalı yatağı sünger bir yatağın ya da motorlu bir hasta yatağının üzerine serin. İhtiyacınız kısa süreliyse kiralık hasta yatağı seçeneklerimize de bakabilirsiniz.
Evet. Hasta yatakta olduğu sürece motor çalışmalıdır. Motor kapalıyken havalı yatak, normal bir yataktan daha kötü bir yüzey olur.
Tek kat, ince pamuklu bir çarşaf. Kalın örtüler ve üst üste alezler yatağın etkisini azaltır.
Baklava tipi yatakta küçük delikler yama ile kapatılabilir. Boru tipi yatakta delinen boru tek başına değiştirilebilir. Motor sürekli çalıştığı halde yatak yumuşak kalıyorsa hava kaçağı vardır; yatağı kontrol ettirin.
Basıncı azaltarak yaranın büyümesini önlemeye ve iyileşmeye yardımcı olur ama tek başına tedavi değildir. Var olan bir yarayı mutlaka doktor ya da yara bakım hemşiresi takip etmelidir.
Havalı yatak seçimi ya da kullanımıyla ilgili sorunuz olursa bize yazabilir ya da Beylikdüzü'ndeki mağazamıza uğrayabilirsiniz.
© 2026 Tekerlekli Sandalye Dükkanı. Tüm hakları saklıdır.
Hipotenüs® Yeni Nesil E-Ticaret Sistemleri ile Hazırlanmıştır.
