Örneğin aynı boy ve kiloya sahip iki kişinin kalça genişliği, bacak uzunluğu veya gövde kontrolü birbirinden farklı olabilir. Bu nedenle “170 cm boyunda, 70 kg kullanıcıya hangi sandalye uygundur?” sorusunun cevabı yalnızca boy-kilo tablosuna bakılarak verilmemelidir.
Bu ölçüler hem standart manuel modellerde hem akülü tekerlekli sandalye seçiminde önemlidir. Özellikle kişiye daha hassas biçimde ayarlanan aktif tekerlekli sandalye modellerinde oturma genişliği, derinliği, sırt yüksekliği ve bacak ölçülerinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Tekerlekli sandalye seçimini yalnızca “kaç kilo taşıyor?” veya “oturma alanı kaç santim?” sorularına indirgemek yeterli değildir. Bir modelin kullanıcı için gerçekten uygun bir seçenek olup olmadığını anlamak için üç farklı uyumun birlikte değerlendirilmesi gerekir.
Doğru sandalye yalnızca kullanıcının içine sığdığı sandalye değildir. Kullanıcıya, kullanım şekline ve günlük yaşam alanına aynı anda uyum sağlaması gerekir.
Her kullanıcı için aynı sayıda ölçüye ihtiyaç duyulmayabilir. Ancak doğru beden değerlendirmesinin temelini aşağıdaki bilgiler oluşturur.
| Ölçü / Bilgi | Neden Önemlidir? | Neyi Etkiler? |
|---|---|---|
| Kalça genişliği | Kullanıcının oturma alanına uygunluğunu gösterir. | Oturma genişliği |
| Oturma derinliği | Uyluğun ne kadarının destekleneceğini belirler. | Koltuk derinliği |
| Alt bacak uzunluğu | Ayaklığın uygun yüksekliğe ayarlanmasına yardımcı olur. | Ayaklık yüksekliği |
| Sırt yüksekliği | Kullanıcının ihtiyaç duyduğu gövde desteğini belirlemeye yardımcı olur. | Sırtlık seçimi |
| Boy ve kilo | Genel beden ve taşıma kapasitesinin değerlendirilmesini sağlar. | Şasi ve kapasite seçimi |
| Baş ve gövde kontrolü | Ek postür desteğine ihtiyaç olup olmadığını gösterir. | Başlık, yan destek, tilt ve oturma sistemi |
Tekerlekli sandalye arayan kullanıcı veya yakınlarının en sık verdiği bilgilerden biri boy ve kilodur:
Boy ve kilo önemli başlangıç bilgileridir ancak kullanıcının sandalyeye temas ettiği alanların gerçek ölçülerini göstermez.
Örneğin 170 cm boyunda ve 70 kg ağırlığında iki kişinin birinin kalça genişliği 38 cm, diğerinin 44 cm olabilir. Aynı şekilde bacak uzunlukları, gövde oranları ve oturma pozisyonları da birbirinden farklı olabilir.
Bu nedenle aynı boy ve kilo bilgisine sahip iki kullanıcı için aynı oturma genişliğini veya aynı sandalye modelini önermek doğru olmayabilir.

Oturma genişliği, sandalye bedeninin belirlenmesinde en önemli ölçülerden biridir.
Kullanıcı mümkünse düz ve sağlam bir yüzeyde, doğal oturma pozisyonunda oturmalıdır. Kalça veya uylukların en geniş noktası belirlenerek iki yan arasındaki mesafe ölçülür.
Pratik bir yöntem olarak kullanıcının kalçasının iki yanına dik biçimde kitap veya benzeri düz yüzeyler yerleştirilebilir. Bu iki yüzey arasındaki mesafe yaklaşık kalça genişliğini verir.
Oturma alanının kullanıcıya göre dar olması kalça ve uylukların yan bölümlere fazla temas etmesine, kullanıcının sıkışmasına ve uzun süreli kullanımda konforun azalmasına neden olabilir.
Daha geniş sandalye her zaman daha rahat anlamına gelmez. Gereğinden geniş bir oturma alanı kullanıcının yana doğru kaymasına, kolçaklara erişimin zorlaşmasına veya manuel sandalyelerde çemberlere erişim pozisyonunun değişmesine neden olabilir.
Oturma genişliği arttıkça sandalyenin toplam dış genişliği de artabilir. Bu durum özellikle ev kapıları, dar koridorlar ve asansörlerde önem kazanır.
Standart ölçülerden daha geniş oturma alanına ihtiyaç duyan kullanıcılar için büyük beden tekerlekli sandalye modelleri ayrıca değerlendirilebilir.
Oturma derinliği, kullanıcının uyluk bölümünün sandalye tarafından ne kadar destekleneceğini belirler.
Kullanıcı sırtını doğal biçimde arka desteğe yasladıktan sonra kalçanın arka bölümünden diz arkasındaki kıvrıma kadar olan mesafe ölçülür.
Oturma yüzeyi diz arkasına baskı yapacak kadar uzun olmamalı; uyluğun büyük bölümünü desteksiz bırakacak kadar da kısa olmamalıdır.
Kullanıcı diz arkasında baskı hissedebilir veya bu temastan kaçınmak için pelvisini öne doğru kaydırarak oturmaya başlayabilir.
Uyluğun daha az bölümü destek alır. Özellikle günün önemli bölümünü sandalyede geçiren kullanıcılarda doğru oturma derinliği bu nedenle önemlidir.
Sırtlık yüksekliği için bütün kullanıcılara uygulanabilecek tek bir standart bulunmaz. İhtiyaç duyulan sırt desteği kullanıcının gövde kontrolüne, günlük hareket seviyesine ve sandalye kullanım şekline göre değişebilir.
Gövde kontrolü iyi olan aktif bir kullanıcı, üst gövde hareketlerine daha fazla izin veren bir sırt düzeninden faydalanabilir. Gövde kontrolü sınırlı bir kullanıcı ise daha yüksek sırtlık veya ilave yan desteklere ihtiyaç duyabilir.
Bu nedenle sırt yüksekliğini yalnızca kullanıcının toplam boyuna bakarak belirlemek yerine oturma pozisyonu ve destek ihtiyacı da değerlendirilmelidir.
Diz yaklaşık doğal oturma açısındayken diz arkasından ayağın altına veya günlük kullanılan ayakkabının tabanına kadar olan mesafe ölçülür.
Ayaklık gereğinden yüksek olduğunda dizlerin yukarı kalkmasına ve oturma pozisyonunun değişmesine; gereğinden alçak olduğunda ise ayakların yeterince desteklenmemesine veya ayaklıkların zemine gereğinden fazla yaklaşmasına neden olabilir.
Oturma yüksekliği günlük kullanım üzerinde doğrudan etkili olabilen ancak zaman zaman gözden kaçırılan bir ölçüdür.
Kullanıcının:
oturma yüksekliği tercihinde fark oluşturabilir.
Kullanıcının bedenine uygun bir tekerlekli sandalye, kullanılacağı ortama uygun olmayabilir. Bu nedenle ürün seçmeden önce sandalyenin toplam dış ölçüleri ile günlük yaşam alanı birlikte kontrol edilmelidir.
Mümkünse aşağıdaki noktaları ölçün:
Sandalye araçta sık taşınacaksa yalnızca açık haldeki ölçüler değil, katlandığında kapladığı alan ve ürün ağırlığı da değerlendirilmelidir. Taşıma önceliği bulunan kullanıcılar katlanabilir tekerlekli sandalye modellerini karşılaştırabilir.
Temel beden ölçüleri değişmez ancak akülü modellerde kullanıcı ölçülerinin yanında sandalyenin dış boyutları ve kumanda pozisyonu daha fazla önem kazanabilir.Akülü sandalye seçiminde kullanıcı ölçüsü kadar toplam sandalye genişliği, joystick erişimi ve kullanım alanı da önemlidir.

Akülü model karşılaştırırken aşağıdaki noktalar birlikte kontrol edilmelidir:
Örneğin maksimum kapasitesi 150 kg olan bir sandalye, 120 kg ağırlığındaki kullanıcıyı teknik olarak taşıyabilir. Ancak oturma alanı kullanıcı için dar kalıyorsa yalnızca taşıma kapasitesine bakarak “uygundur” demek doğru olmaz.
Çocuklarda sandalye veya puset bedeni değerlendirilirken mevcut vücut ölçülerinin yanında büyüme, postür ihtiyacı ve gövde kontrolü de dikkate alınmalıdır.
Örneğin yalnızca:
bilgisi her zaman doğru beden seçimi için yeterli değildir.
Çocuğun aşağıdaki bilgileri de önemlidir:
Özellikle destekli oturma sistemine ihtiyaç duyan çocuklarda farklı beden ve ayar seçeneklerini karşılaştırmak için engelli puseti modelleri incelenebilir.
Yeni sandalye seçerken mevcut ürünün ölçülerini doğrudan kopyalamak yerine kullanıcıda hangi problemlerin yaşandığını da gözlemlemek faydalıdır.
Aşağıdaki tablo tıbbi teşhis amacı taşımaz. Hangi ölçünün veya ayarın yeniden kontrol edilmesi gerektiğini anlamak için pratik bir başlangıç noktasıdır.
| Gözlenen Durum | Önce Neyi Kontrol Etmeli? | Neden? |
|---|---|---|
| Kalça yanlara fazla temas ediyor | Oturma genişliği | Oturma alanı dar olabilir veya yan destekler kullanılabilir alanı azaltıyor olabilir. |
| Kullanıcı sürekli öne kayıyor | Oturma derinliği ve postür | Oturma yüzeyi, sırt desteği veya pelvis pozisyonu tekrar değerlendirilmelidir. |
| Ayaklar ayaklığa dengeli basmıyor | Alt bacak uzunluğu | Ayaklık yüksekliği kullanıcının gerçek bacak ölçüsüyle uyumlu olmayabilir. |
| Joystick'e ulaşırken omuz öne gidiyor | Kolçak ve joystick konumu | Kontrol ünitesi kullanıcının doğal oturma pozisyonundan erişilebilir olmalıdır. |
| Sandalye kullanıcıya uyuyor ancak evde dönemiyor | Toplam ölçü ve dönüş alanı | Beden uyumu doğru olsa bile yaşam alanı uyumu yeterli olmayabilir. |
| Manuel sandalyede çembere ulaşmak zor | Oturma genişliği ve sürüş pozisyonu | Gereğinden geniş sandalye veya uygun olmayan oturma pozisyonu erişimi zorlaştırabilir. |
Bir ürünün kullanıcıya uygun olup olmadığını değerlendirmek istiyorsanız yalnızca boy ve kilo yerine aşağıdaki bilgileri birlikte iletmeniz çok daha faydalıdır.
✓ Kullanıcının boyu: .......... cm
✓ Kullanıcının kilosu: .......... kg
✓ Kalça genişliği: .......... cm
✓ Sağ oturma derinliği: .......... cm
✓ Sol oturma derinliği: .......... cm
✓ Alt bacak uzunluğu: .......... cm
✓ Baş kontrolü: Var / Sınırlı / Yok
✓ Gövde kontrolü: Var / Sınırlı / Yok
✓ Kullanım alanı: Ev içi / Dış mekan / Her ikisi
✓ Kullanım şekli: Bağımsız / Refakatçi yardımıyla
✓ Günlük kullanım süresi: ..........
✓ Evin en dar kapı geçişi: .......... cm
Boy ve kilo genel değerlendirmeye yardımcı olur ancak gerçek oturma genişliği ve derinliği hakkında yeterli bilgi vermez.
Kalça genişliği ve oturma derinliği kullanıcının doğal oturma pozisyonunda değerlendirilmelidir.
Mevcut sandalye kullanıcıya zaten uygun değilse aynı ölçüyü yeni ürüne taşımak mevcut problemin devam etmesine neden olabilir.
Gereğinden geniş oturma alanı her kullanıcı için avantaj sağlamaz. Sandalye mümkün olduğunca kullanıcının gerçek beden ölçülerine uygun olmalıdır.
“150 kg taşıyor, dolayısıyla 120 kg kullanıcıya uygundur” yaklaşımı tek başına yeterli değildir. Kullanıcının vücut genişliği ile ürünün gerçek oturma alanı ayrıca karşılaştırılmalıdır.
Minder kullanıcının gerçek oturma yüksekliğini, ayaklık ayarını ve bazı durumlarda sırt desteğiyle ilişkisini değiştirebilir.
Kullanıcıya çok iyi uyan bir sandalye dar kapılardan geçemiyorsa günlük hayatta ciddi kullanım problemi oluşturabilir.
Temel vücut ölçüleri benzer biçimde alınır ancak hangi ölçünün daha kritik olduğu sandalye türüne göre değişebilir.
| Sandalye Tipi | Özellikle Dikkat Edilecek Noktalar |
|---|---|
| Standart manuel sandalye | Oturma genişliği, oturma derinliği, kullanıcı kapasitesi ve toplam sandalye genişliği |
| Aktif sandalye | Kalça genişliği, derinlik, sırt yüksekliği, bacak uzunluğu, kol erişimi ve sürüş pozisyonu |
| Akülü sandalye | Oturma ölçüleri, joystick erişimi, toplam dış ölçüler, kapasite ve postür fonksiyonları |
| Çocuk sandalyesi / puset | Büyüme, postür, baş-gövde kontrolü, yan destekler ve ayarlanabilirlik |
| Banyo-tuvalet sandalyesi | Kullanıcı ölçülerinin yanında klozet, banyo alanı ve kapı genişliği |
Banyo ve tuvalet amacıyla ürün aranıyorsa kullanıcının ölçüleri kadar evdeki fiziksel alan da önemlidir. Farklı seçenekleri karşılaştırmak için hasta banyo ve tuvalet sandalyesi modellerini inceleyebilirsiniz.
Bu sorunun doğru cevabı doğrudan bir model adı vermek yerine “önce oturma ölçülerini kontrol etmeliyiz” olmalıdır.
170 cm boy ve 70 kg bilgisi kullanıcının birçok standart ürünün genel kapasitesi içerisinde olabileceğini gösterebilir. Ancak uygun oturma genişliğini belirlemek için kalça genişliği; uygun oturma derinliği için kalça ile diz arkası arasındaki mesafe ayrıca bilinmelidir.
Bunun yanında kullanıcının:
model tercihinin değişmesine neden olabilir.
Tekerlekli sandalye beden seçimi basit bir boy-kilo tablosundan ibaret değildir.
Kağıt üzerindeki ölçüler uygun görünse bile kullanıcı sandalyeye oturduktan sonra kısa bir son kontrol yapılması faydalıdır.
✓ Kalça ve uyluklar yan yüzeylere gereksiz baskı yapmadan oturuyor mu?
✓ Diz arkasında oturma yüzeyinden kaynaklanan belirgin baskı var mı?
✓ Ayaklar ayaklık üzerinde dengeli biçimde destekleniyor mu?
✓ Kullanıcı sırt desteğini kullanırken sürekli öne veya yana kayıyor mu?
✓ Omuzlar rahat ve doğal pozisyonda mı?
✓ Manuel kullanıcı çembere doğal biçimde ulaşabiliyor mu?
✓ Akülü kullanıcı joystick'e omzunu veya gövdesini öne uzatmadan erişebiliyor mu?
✓ Sandalye evdeki kritik kapı, koridor ve dönüş alanlarından geçebiliyor mu?
Bu kontrollerden birinde sorun görülmesi doğrudan sandalyenin tamamen yanlış olduğu anlamına gelmez. Ancak ilgili ölçünün, ayarın veya oturma desteğinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini gösterebilir.
Herkese uygun tek bir sandalye ölçüsü yoktur. Oturma genişliği ve derinliği kullanıcının vücut ölçülerine; toplam dış ölçüler ise kullanılacağı ortama uygun olmalıdır.
Kullanıcının kalçasının en geniş bölümü oturur pozisyonda ölçülmeli; elde edilen değer minder, yan destekler ve ürünün gerçek kullanılabilir oturma alanıyla birlikte değerlendirilmelidir.
Boy ve kilo ilk değerlendirme için faydalıdır ancak tek başına yeterli değildir. Kalça genişliği, oturma derinliği, bacak uzunluğu ve kullanıcının postür ihtiyacı da dikkate alınmalıdır.
Hayır. 46 cm ürünün oturma genişliğini ifade ediyorsa uygunluk kullanıcının gerçek kalça genişliğine, oturma ihtiyacına ve modelin kullanılabilir iç alanına göre değerlendirilmelidir.
Hayır. Yüksek taşıma kapasitesinin yanında oturma genişliği, derinliği, şasi yapısı ve sandalyenin gerçek kullanılabilir alanı da kontrol edilmelidir.
Boy ve kiloya ek olarak kalça genişliği, oturma derinliği, alt bacak uzunluğu, sırt ölçüsü ve baş-gövde kontrolü değerlendirilmelidir. Büyümeye uyum sağlayabilen ayarlanabilir sistemler de önemli olabilir.
Mevcut sandalye kullanıcıya doğru biçimde uyuyorsa referans olarak kullanılabilir. Ancak eski ürün dar, geniş veya derinlik açısından uygun değilse kullanıcının güncel ölçülerinin yeniden alınması daha doğru olur.
Alt bacak uzunluğu ve ayaklık yüksekliği değerlendirilirken kullanıcının günlük hayatta sık kullandığı ayakkabının hesaba katılması daha gerçekçi bir kullanım ölçüsü sağlar.
Minder kullanıcının gerçek oturma yüksekliğini değiştirebilir ve ayaklık, sırt desteği veya kolçak ayarlarını etkileyebilir. Bu nedenle düzenli kullanılacak minder ölçüm sırasında dikkate alınmalıdır.
Tekerlekli sandalye ölçüsü yalnızca ürün kataloğundaki genişlik değerine bakılarak belirlenmemelidir. Kullanıcının gerçek oturma genişliği, derinliği, bacak uzunluğu, postürü, kullanım şekli ve sandalyenin kullanılacağı ortam birlikte değerlendirilmelidir.
Özellikle uzun süreli kullanım, aktif sandalye, çocuk sandalyesi veya özel postür desteği gereken durumlarda kişiye uygun değerlendirme daha da önem kazanır.
Doğru seçim için şu üç soruyu birlikte cevaplayın:
1. Sandalye kullanıcının bedenine uyuyor mu?
2. Sandalye kullanıcının hareket ve kullanım şekline uyuyor mu?
3. Sandalye kullanıcının günlük yaşam alanına uyuyor mu?
Üçüne de doğru cevap verildiğinde yalnızca ölçü olarak sığan değil, günlük hayatta gerçekten kullanılabilir bir tekerlekli sandalye seçme ihtimali artar.
Kullanıcının boyu, kilosu, kalça genişliği, oturma derinliği, alt bacak uzunluğu ve kullanım alanını paylaşın. Elinizdeki ölçülere göre uygun ürün gruplarını birlikte daraltabilirsiniz.
İletişime GeçinHazırlayan: Tekerlekli Sandalye Dükkanı
Bu içerik tekerlekli sandalye seçimi ve ürün ölçülerinin anlaşılması amacıyla hazırlanmış genel bilgilendirme içeriğidir. Belirgin postür bozukluğu, skolyoz, kontraktür, bası yarası riski veya özel oturma sistemi ihtiyacı bulunan kullanıcılarda uygun sağlık profesyonelinden kişiye özel oturma ve pozisyonlama değerlendirmesi alınmalıdır.
© 2020 Tekerlekli Sandalye Dükkanı. Tüm hakları saklıdır.